İstanbul hisse piyasasının evrimi: Galata bankerlerinden Borsa İstanbul’a yolculuk

İstanbul’da 19. yüzyılın ikinci yarısında finansal burjuvaziye geçiş sürecindeki Galata tüccarları arasında gerçekleşen tahvil ticaretiyle temelleri atılan borsacılık faaliyetleri, günümüzde Sarıyer İstinye’deki modern kampüsüyle Borsa İstanbul çatısı altında devam etmektedir. Bu çalışmada, İstanbul’da gerçekleşen sermaye varlığı alım-satım faaliyetlerinin Osmanlı’dan bugüne evrimi, piyasaları etkileyen sosyoekonomik olaylar ve gelişmeler ışığında incelenmektedir. Bu süreçte ikisi Osmanlı Devleti döneminde olmak üzere üç moratoryum (1875, 1895 ve 1958), birinde aktif yer alınan iki dünya savaşı (1914-1918 ve 1939-1945) ve bir düzineden fazla ekonomik kriz atlatan borsamız, her defasında yaşanılan darboğazlardan daha güçlü olarak çıkmayı başarmıştır. 3 Ocak 1986 tarihinde Cağaloğlu’ndaki binasında sadece 19 hisse ile İstanbul Menkul Kıymetler Borsası (İMKB) adı altında işlemlerine başlayan, 3 Nisan 2013 tarihinde Vadeli İşlemler ve Opsiyon Borsası ve İstanbul Altın Borsası ile birleşerek Borsa İstanbul (BİST) adını alan modern borsamız, bugün 501 adet pay senedi, 1 trilyon lirayı aşan toplam piyasadeğeri ve 100 milyon lot seviyesini aşan aylık işlem hacmi ile dünya borsaları arasında piyasa değeri bağlamında otuz-yedinci, bir likidite ölçütü olan ortalama pay devir hızı bağlamında ise ilk sırada bulunmaktadır.