Avrupa'daki aşırı hava olaylarının öngörülen değişikliğinin ölçeklenebilirliği

dc.authorid0000-0002-9637-4044
dc.authorid0000-0002-8015-0935
dc.authorid0000-0003-3050-9847
dc.contributor.authorÖztürk, Tuğbaen_US
dc.contributor.authorCanbaz, Emineen_US
dc.contributor.authorKurnaz, Mehmet Leventen_US
dc.contributor.editorÇan, Tolgaen_US
dc.contributor.editorTekin, Senemen_US
dc.contributor.editorPınarcı, Emreen_US
dc.contributor.editorKadakçı Koca, Tümayen_US
dc.contributor.editorKoçkar, Mustafa Keremen_US
dc.contributor.editorOlgun, Şeydaen_US
dc.contributor.editorGüler, Cüneyten_US
dc.contributor.editorSarı, Erolen_US
dc.contributor.editorTiringa, Denizen_US
dc.date.accessioned2026-02-25T08:05:57Z
dc.date.available2026-02-25T08:05:57Z
dc.date.issued2024-04-19
dc.departmentIşık Üniversitesi, Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi, Fizik Bölümüen_US
dc.departmentIşık University, Faculty of Engineering and Natural Sciences, Department of Physicsen_US
dc.descriptionBu çalışma Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) tarafından ARDEB 3501 121Y587 no’lu proje kapsamında desteklenmiştir.en_US
dc.description.abstractBu çalışma, küresel ısınma seviyeleri ile Avrupa üzerinde aşırı hava olaylarının ölçeklenebilirliğini araştırmaktadır. Bu amaçla, EUROCORDEX 0,11° çözünürlüklü bölgesel iklim modeli projeksiyonlarının günlük minimum ve maksimum sıcaklık ve günlük yağış değişkenleri 1°C, 2 °C ve 3°C küresel ısınmaya yönelik aşırı hava olaylarının gelecekteki değişikliklerini analiz etmek için kullanılmıştır. Çeşitli ekstrem iklim indislerindeki değişime, her bir bölgesel iklim modelini koşmak için kullanılan küresel iklim modelinden elde edilen yıllık ortalama küresel sıcaklık değişimi ile basit bir ölçeklendirme yöntemi uygulanmıştır. Yüzyılın sonunda yıllık minimum günün en düşük sıcaklığı (TNn), yıllık maksimum günün en yüksek sıcaklığı (TXx) ile karşılaştırıldığında daha fazla artmaktadır. Yıllık maksimum günün en yüksek sıcaklığı (TXx) ve yıllık maksimum günün en düşük sıcaklığı (TNx) indislerinin ölçeklenmiş sinyallerindeki değişiklik, her iki aşırı iklim indisi de yaz mevsiminde meydana geldiğinden dolayı, Akdeniz Havzası ve Orta Avrupa’da daha yüksek ve Kuzey Avrupa’da daha az olmak üzere benzer alansal değişiklikler göstermektedir. Aynı şekilde, yıllık maksimum günün en düşük sıcaklığı (TXn) ve TNn kış mevsiminde meydana geldiği için her ikisi de kuzey kesimde daha yüksek bir artışla benzer bir alansal örüntü göstermektedir. Ayrıca bu çalışmada belirli ekstrem iklim indisleri ile ilgili olarak minimum ve maksimum sıcaklıklar ile nemli ve kurak kalıcı koşulların ölçekli örüntülerinin ortaya çıkışı da tespit edilmiştir. TNn indisinin ölçekli örüntülerinin ortaya çıkışı 2040 civarında gerçekleşirken, TXx indisinin ölçekli örüntülerinin ortaya çıkışı 2050 civarındadır. Bireysel GCM-RCM çiftleri, her iki indeks için de belirtilen zamanlardan başlayarak sabit alansal örüntülere sahip olma eğilimindedir. Tüm modellerden elde edilen ortalama örüntüler ise, bireysel modellerdendaha erken ortaya çıkmaktadır. 1 mm ve üstündeki yağışlı günlerde yıllık toplam yağış değerlerini içeren PRCPTOT indisinde ise tüm modellerin ortalamasını içeren sonuçlara göre yüzyılın sonunda Avrupa’nın kuzeyinde yoğun artış gözlenirken, Kuzey Afrika ülkeleri boyunca daha şiddetli olmak üzere Akdeniz’e kıyısı olan ülkelerde yağışlarda azalma öngörülmektedir.en_US
dc.description.abstractThis work investigates the scalability of extreme weather events over the European domain with global warming levels. For this aim, we have used the EURO-CORDEX ensemble of regional climate projections at 0.11° grid-mesh for daily minimum and maximum temperature and precipitation to analyze future changes in extreme weather events addressing climate warming levels of 1°C, 2°C, and 3°C, respectively. A simple scaling with the annual mean global mean temperature change modeled by the driving GCM is applied. The annual minimum of daily minimum temperature (TNn) increases more than the annual maximum of daily maximum temperature (TXx) at the end of the century. The change in scaled patterns of TXx and TNx show similar spatial patterns with a higher increase in the Mediterranean Basin and Central Europe and less in Northern Europe since the TXx and TNx occur very likely in the summer. Likewise, TXn and TNn occur in winter, showing a similar spatial pattern with a higher increase in the northern part. We also identify the emergence of the scaled patterns of minimum and maximum temperatures and wet and dry persisting conditions about certain extreme weather indices. The emergence of the scaled patterns of TNn occurs from around 2040, whereas TXx pattern is emerging around 2050. Individual GCM-RCM pairs tend to have stable spatial patterns since then for both indices. The ensemble mean patterns are emerging earlier than the individual models. According to the ensemble mean of all models in the PRCPTOT index, which calculates the annual total precipitation values of 1 mm and above on rainy days, an intense increase was observed in the north of Europe at the end of the century. In contrast, a decrease in precipitation is anticipated in the countries bordering the Mediterranean Sea, being more severe throughout the countries in North Africa.en_US
dc.description.sponsorshipTÜBİTAKen_US
dc.description.versionPublisher's Versionen_US
dc.identifier.citationÖztürk, T., Canbaz, E. & Kurnaz, M. L. (2024). Avrupa'daki aşırı hava olaylarının öngörülen değişikliğinin ölçeklenebilirliği. Paper presented at the Uluslararası Katılımlı 76. Türkiye Jeoloji Kurultayı, 59-59.en_US
dc.identifier.endpage59
dc.identifier.isbn9786050116687
dc.identifier.startpage59
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/11729/7057
dc.identifier.urihttps://tjk.jmo.org.tr/bildiri_ozleri.php?kod=160&bildiriKod=1003
dc.institutionauthorÖztürk, Tuğbaen_US
dc.institutionauthorid0000-0002-9637-4044
dc.language.isotren_US
dc.peerreviewedYesen_US
dc.publicationstatusPublisheden_US
dc.publisherJeoloji Mühendisleri Odası Yayınlarıen_US
dc.relation.ispartofUluslararası Katılımlı 76. Türkiye Jeoloji Kurultayıen_US
dc.relation.publicationcategoryKonferans Öğesi - Uluslararası - Kurum Öğretim Elemanıen_US
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccessen_US
dc.subjectAkdeniz havzası ve Türkiyeen_US
dc.subjectAşırı hava olaylarıen_US
dc.subjectAvrupaen_US
dc.subjectBölgesel iklim modellemeen_US
dc.subjectİklim değişikliğien_US
dc.subjectÖlçeklenebilirliken_US
dc.subjectClimate changeen_US
dc.subjectEuropeen_US
dc.subjectExtreme weather eventsen_US
dc.subjectMediterranean basin and Türkiyeen_US
dc.subjectRegional climate modelingen_US
dc.subjectScalabilityen_US
dc.titleAvrupa'daki aşırı hava olaylarının öngörülen değişikliğinin ölçeklenebilirliğien_US
dc.title.alternativeScalability of projected patterns of extreme weather events over Europeen_US
dc.typeConference Objecten_US
dspace.entity.typePublicationen_US

Dosyalar

Orijinal paket
Listeleniyor 1 - 1 / 1
Yükleniyor...
Küçük Resim
İsim:
Scalability_of_Projected_Patterns_of_Extreme_Weather_Events_over_Europe.pdf
Boyut:
409.56 KB
Biçim:
Adobe Portable Document Format
Lisans paketi
Listeleniyor 1 - 1 / 1
Küçük Resim Yok
İsim:
license.txt
Boyut:
1.17 KB
Biçim:
Item-specific license agreed upon to submission
Açıklama: