9 sonuçlar
Arama Sonuçları
Listeleniyor 1 - 9 / 9
Yayın Beden imgesi ile sosyal anksiyete arasındaki ilişkide kişilik özelliklerinin biçimlendirici etkisi(Cyprus Mental Health Institute, 2020-12) Güney, Cansu; Aktan, Zekeriya Deniz; Yardımcı, EdaKişilik özellikleri, sosyal anksiyete ve beden imgesi arasındaki ilişkiye odaklanan bu araştırmanın temel amacı; Türkiye’de yaşayan ve yaşları 15 ile 18 arasında değişen ergenlerin sahip oldukları kişilik özelliklerinin, beden imgesi algılarına ve sosyal anksiyete yaşama düzeylerine olan etkisinin ölçülmesidir. Örneklemini İstanbul ilinde yaşayan 15-18 yaş arası 300 katılımcının oluşturduğu bu çalışmada, Beş Faktör Kişilik Envanteri (5FKE), Vücut Algısı Ölçeği (VAÖ) ve Ergenler İçin Sosyal Kaygı Ölçeği (EİSKÖ) kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde moderatör etki analizi için değişkenler arası ilişki “Pearson Korelasyon Analizi” tekniğiyle incelenmiş ve “Doğrusal Hiyerarşik Regresyon” analiz adımları izlenmiştir. İlk adımda değişkenler arasındaki ilişkiler incelenmiş ve beden imgesi ile sosyal anksiyete arasında (r=-.138, p<.05) ve sosyal kaygı toplam puanları ile kişilik özelliklerinden dışadönüklükük (r=-.298, p<.001), uyumluluk (r=-.255, p<.001), duygusal dengesizlik (r=-.348, p<.001), deneyime açık olma (r=-.295, p<.001) arasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Beden imgesi ile sosyal kaygı toplam puanları arasındaki ilişkide Beş Faktör Kişilik Envanteri alt boyutlarının biçimlendirici etkilerine bakıldığında, beden imgesinin sosyal kaygı üzerinde anlamlı bir yordayıcı etkiye sahip olduğu (F(1, 298)=5.753, p<.05), fakat bu ilişki üzerinde biçimlendirici etkileri incelenen kişilik özelliği değişkenlerinden sadece sorumluluğun biçimlendirici etkisinin anlamlı olduğu görülmüştür (F(1,296)= 7.582, p<.05).Yayın Assessing the mediating relationships between psychological factors in children with attention deficit hyperactivity disorder and cognitive disengagement syndrome(Routledge Journals, Taylor & Francis Ltd, 2024-04) İnci İzmir, Sevim Berrin; Aktan, Zekeriya Deniz; Ercan, Eyüp SabriThis study aims to investigate the predictive and mediating relationships between emotion dysregulation, internalizing disorders, family functionality, loneliness preference, and executive functions (EF) in children with attention deficit hyperactivity disorder and cognitive disengagement syndrome (ADHD + CDS). This study included 176 children and adolescents (92 boys, 84 girls) who were diagnosed with ADHD + CDS according to the Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, the Fifth Edition criteria by a fellowship-trained child and adolescent psychiatrist, between ages 8 -12 (M = 10, SD = 1.52) with a convenience sampling method. The solitude scale for children, difficulties in emotion dysregulation scale, Child Behavior Checklist, Barkley Sluggish Cognitive Tempo Scale, Family assessment device, and CNS Vital Signs test were used. The results showed that difficulty in emotion regulation, preference for loneliness, internalizing disorders and CDS symptom severity did not have a mediating effect between family functionality and EF. Still, emotion dysregulation mediates the relationship between EF and internalizing disorders by itself and through loneliness preference. Also, preference for loneliness and emotion dysregulation had a mediating effect between family functionality and internalizing disorders. Finally, it was found that the effect of emotion regulation difficulty, loneliness preference, and internalizing disorders had a mediating role between CDS symptom severity and family functionality. In conclusion, the information obtained from this study on the etiology of CDS may guide future studies.Yayın Ergenlerde algılanan ebeveyn tutumu ve duygusal zeka arasındaki ilişkide, dijital oyun bağımlılığının aracı rolünün incelenmesi(ANP Publishing, 2021) Tetik, Gizem; Aktan, Zekeriya DenizAmaç: Günümüzde ergenler için bir sorun haline gelen dijital oyun bağımlılığının, duygusal zeka düzeyi ve ebeveyn tutumu ile ilişkili olduğu bilinmektedir. Araştırmanın hedefi, ergenlik dönemindeki algılanan anne-baba tutumları ile duygusal zekâ arasındaki ilişkide, dijital oyun bağımlılığının aracı (medyatör) etkisinin bulunup bulunmadığını araştırmaktadır. Yöntem: Araştırmaya 14-18 yaş aralığında olan 478 lise öğrencisi katılmıştır. Veri toplama aracı olarak; Sosyodemografik Bilgi Formu, Dijital Oyun Bağımlılığı Ölçeği (DOBÖ-7), Anne-Baba Tutum Ölçeği (ABTÖ) ve Bar-On Duygusal Zekâ Ölçeği Çocuk ve Ergen Formu (EQ-i (YV)) kullanılmıştır. Bulgular: Araştırma sonuçlarına gore yapılan regresyon analizi sonucunda, ergenlerin algıladığı kabul/ilgi alt boyutu ile duygusal zekâ düzeyleri arasındaki ilişkide dijital oyun bağımlılık düzeyinin kısmi aracı etkiye sahip olduğu bulunmuştur. Yapılan ANCOVA analizi sonucuna göre, demokratik ebeveyn tutumuna sahip ergenlerin duygusal zekâ seviyelerinin diğer tutumlara göre daha yüksek, otoriter ebeveyn tutumuna sahip ergenlerin duygusal zekâ düzeylerinin ise diğer ebeveyn tutumlarına göre daha düşük olduğu görülmüştür. Sonuç: Günümüz ebeveynleri için önemli bir sorun olarak görülen dijital oyun bağımlılığının kontrolünde ebeveyn tutumlarının ne derece önemli olduğunu gösteren bu araştırma, çocukların hayatlarına yön veren duygusal zekâ kapasitesinin ebeveyn tutumuyla olan ilişkisini değerlendirmek adına bir rehber özelliği taşımaktadır. Bulguların nesnel gerçekliği yansıtması açısından gelecek çalışmalar, araştırmamızın kısıtlılıklarını göz önünde bulundurarak planlanmalıdır.Yayın Son ergenlik döneminde dissosiyatif bulgular ile ruminasyon arasındaki ilişkide duyguları ifade etmenin rolü(Kıbrıs Ruh Sağlığı Enstitüsü, 2023-03-27) Özgönül, Afranur; Aktan, Zekeriya Deniz; Ülkümen, İpekBu araştırmanın temel amacı son ergenlik dönemindeki bireylerin dissosiyatif bulguları ile ruminasyon düzeyleri arasındaki ilişkide duyguları ifade etmenin aracı rolünü incelemektir. Araştırmaya 18-24 yasları arasında olan 502 kişi katılmıştır. Veriler, Sosyodemografik Bilgi Formu, Dissosiyasyon Ölçeği (DIS-Q), Ruminatif Düşünce Biçimi Ölçeği (RDBÖ) ve Duyguları İfade Etme Ölçeği (DİEÖ) aracılığıyla toplanmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre son ergenlik dönemindeki bireylerin ruminasyon düzeyleri arttıkça duyguları ifade etme düzeylerinin azaldığı ve dissosiyasyon düzeylerinin arttığı; duyguları ifade etme düzeyleri azaldıkça dissosiyasyon düzeylerinin arttığı görülmüştür. Son ergenlik dönemindeki bireylerin dissosiyatif bulguları ile ruminasyon düzeyleri arasındaki ilişkide duyguları ifade etmenin kısmi aracı etkisi olduğu saptanmıştır. Araştırmamızın söz konusu değişkenlerin geçmiş araştırmalarda sınırlı sayıda incelenmesi açısından literatüre katkı sağladığı düşünülmektedir.Yayın Annelerin psikolojik dayanıklılığının ve duygu sosyalleştirme stratejilerinin çocukların duygu düzenleme becerileri üzerindeki rolü(Galenos Publishing House, 2024-03) Gürses, Dilara; Aktan, Zekeriya Deniz; Ülkümen, İpekAmaç: Bu araştırma, 48-72 aylık çocuklara sahip annelerin psikolojik dayanıklılık puanları ile duygu sosyalleştirme stratejileri puanlarının, bazı sosyodemografik değişkenler kontrol edikten sonra çocuklarının duygu düzenleme becerileri üzerindeki yordayıcı rolünü incelemeyi amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: Kartopu ve kolayda örnekleme yöntemi ile ulaşılan, 48-72 aylık çocuğu olan 659 anne ile yapılan araştırmada veriler, Sosyodemografik Bilgi Formu, Duygu Düzenleme Ölçeği, Çocukların Olumsuz Duygularıyla Başa Çıkma Ölçeği ve Erişkin Yılmazlık Ölçeği aracılığıyla gönüllülük esasına göre çevrimiçi olarak toplanmıştır. Bu araştırma ilişkisel tarama modeline dayanan kesitsel bir çalışmadır. Bulgular: Analiz sonuçlarına göre, annelerin psikolojik dayanıklılık puanları çocukların duygu düzenleme becerilerini pozitif yönde anlamlı düzeyde (?=0,279; p<0,01); annelerin destekleyici duygu sosyalleştirme stratejileri puanları çocukların duygu düzenleme becerilerini pozitif yönde anlamlı düzeyde (?=0,220; p<0,01); annelerin destekleyici olmayan duygu sosyalleştirme stratejileri puanları çocukların duygu düzenleme becerilerini negatif yönde anlamlı düzeyde (?=-0,260; p<0,01) yordamaktadır. Çoklu doğrusal regresyon analizi sonuçlarında ise çocuk cinsiyeti ve ailedeki çocuk sayısı sosyodemografik değişkenleri kontrol edildikten sonra, annenin psikolojik dayanıklılığı, destekleyici ve destekleyici olmayan duygu sosyalleştirme stratejileri puanlarının, duygu düzenleme puanlarının anlamlı yordayıcıları olduğu bulunmuştur (p<0,01). Sonuç: Bu bulgular annenin psikolojik dayanıklılığının ve annelerin kullandıkları duygu sosyalleştirme stratejilerinin çocuğun duygusal gelişimi üzerindeki önemini göstermektedir. Dolayısıyla çocukların duygu düzenleme becerilerini geliştirmeye yönelik terapötik müdahale ve programlara annelerin de dahil edilmesinin terapi verimliliğini artırabileceği düşünülmektedir. Aynı zamanda araştırma bulgularının, ebeveynin psikolojik dayanıklılığı ve duygu sosyalleştirme stratejileri ile duygu düzenleme becerileri arasındaki ilişkiyi ortaya koyarak literatüre ışık tutacağına inanılmaktadır.Yayın The relationships of neuropsychological factors and loneliness preference in children with attention deficit hyperactivity disorder and cognitive disengagement syndrome(Routledge Journals, Taylor & Francis Ltd, 2025-04-03) İzmir, Sevim Berrin İnci; Aktan, Zekeriya Deniz; Ercan, Eyüp SabriThis study aimed to examine emotion dysregulation and internalizing disorders mediating the relationship between selective and sustained attention and loneliness preference in children diagnosed with attention deficit hyperactivity disorder (ADHD) and Cognitive Disengagement Syndrome (CDS). This study included 176 children and adolescents between ages 8 and 12. The solitude scale for children, Difficulties in Emotion Regulation Scale, Child Behavior Checklist, Barkley Sluggish Cognitive Tempo Scale, and CNS Vital Signs test were used. The results suggest that difficulties in emotion regulation and having an internalizing disorder had a mediating effect between difficulties in selective attention and preference for the loneliness of children with ADHD + CDS. Also, it was likely that the association between sustained attention and preference for loneliness is mediated by internalizing disorders. The results suggest that the social problems commonly exhibited by children with ADHD + CDS may be related to deficits in sustained and selective attention.Yayın The comparison of psychological factors and executive functions of children with Attention Deficit Hyperactivity Disorder and Cognitive Disengagement Syndrome to ADHD and ADHD comorbid with Oppositional Defiant Disorder(SAGE Publications Inc., 2024-10) İnci İzmir, Sevim Berrin; Aktan, Zekeriya Deniz; Ercan, Eyüp SabriObjective: The study aims to examine family functionality, emotion regulation difficulties, preference for loneliness, social exclusion, internalizing and externalizing disorders, and executive functions in children with Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) and Cognitive Disengagement Syndrome (CDS) and compare with ADHD, and ADHD+ Oppositional Defiant Disorder (ODD). Method: This study included 842 children aged 8–12 years. The subjects were categorized according to DSM-V as ADHD (n = 246), ADHD + ODD (n = 212), ADHD + CDS (n = 176), and Control group (n = 207). The solitude and social exclusion, difficulties in emotion dysregulation and Barkley SCT scales, Child Behavior Checklist, family assessment device, and Central Vital Signs (CNSVS) test were used. Results: According to the study, children with ADHD + CDS had higher rates of internalizing disorders. They also preferred being alone and experienced more difficulty communicating with their parents and solving problems within the family. Additionally, these children had difficulty recognizing and understanding the emotional reactions of others. The ADHD + ODD group presented a poorer performance on CNSVS domain tests except for the psychomotor speed test than other groups. Also, ADHD + CDS children had the lowest psychomotor speed scores and lower scores on reaction time and cognitive flexibility than pure ADHD children. Conclusion: This study will contribute to the etiology, treatment, and clinical discrimination of ADHD + CDS.Yayın Turkish validity and reliability study of the childhood illness attitude scale(Routledge, 2025-03) Aktan, Zekeriya Deniz; İnci İzmir, Sevim Berrin; Ünlü, Beyza; Yılmaz Kahraman, İpek SuSevere forms of health anxiety cause serious dysfunction in people’s lives. Childhood Illness Attitude Scales (CIAS) is an assessment tool used to evaluate childhood health anxiety yet has not been validated for use in Turkey. The study aimed to examine the psychometric properties and factor structure of the Turkish version of the CIAS (CIAS-TR). The scale was administered to 306 children aged between 8 and 15 years. In addition to the CIAS-TR, participants were asked to complete the Screen for Child Anxiety-Related Emotional Disorders (SCARED) and the Pediatric Quality of Life Inventory (PedsQL). To measure test-retest reliability, CIAS-TR was completed by participants 15 days later. Results demonstrated good psychometric properties with high internal consistency and test-retest reliability. A positive correlation with SCARED and a negative correlation with PedsQL. Results from Confirmatory Factor Analysis suggested that a four-factor model best fit the data. The findings of the study indicate that the Turkish adaptation of the CIAS is an appropriate tool for assessing health anxiety in children.Yayın Emotion dysregulation as a mediator between parental emotional availability and game addiction among Turkish late adolescents(Routledge, 2025-02) Ülkümen, İpek; Aktan, Zekeriya DenizThis study aimed to examine how difficulty in emotion regulation mediates the relationship between parental emotional availability and game addiction among Turkish late adolescents. 537 adolescents completed the Lum Emotional Availability of Parents, the Difficulties in Emotion Regulation Scale, Internet Gaming Disorder Short Form, and Sociodemographic Characteristics and Data Form. The results show that difficulty in emotion regulation fully mediates between parental emotional availability scores and adolescents’ game addiction scores. It can be concluded that interventions for the prevention and treatment of game addiction in late adolescents should focus on improving the parents’ emotional support and adolescents’ emotion regulation skills.
