Filtreler

2022 - 20252
Filtreleri Sıfırla

Ayarlar

Bölüm: Işık Üniversitesi, İktisadi, İdari ve Sosyal Bilimler Fakültesi, Psikoloji Bölümü × Konu: Aging ×

Arama Sonuçları

Listeleniyor 1 - 2 / 2
  • Küçük Resim
    Yayın
    Dijital nöropsikoloji: yaşlı bireylerin bilişsel işlevlerinin değerlendirilmesinde kullanılan teknolojik yaklaşımlar
    (İ.Ü. EDEBİYAT FAKÜLTESİ, 2022-04-12) Yıldırım, Elif
    Nüfusun yaşlanması ile paralel olarak demans tanılı kişilerin sayısı artmaktadır. Demans seyrinin iyileştirilmesi için kritik bir öneme sahip olan bilişsel bozuklukların erken saptanmasında nöropsikolojik değerlendirmenin büyük bir rolü olduğu kabul edilmektedir. Sıklıkla klasik kâğıt- kalem testleri ile uygulanan nöropsikolojik değerlendirme, günümüzde gelişen teknoloji ile birlikte dijitalleşmeye başlamıştır. Özellikle de Covid–19 pandemisi ile birlikle bu dijitalleşme ivme kazanmıştır. Bu çalışmada, yaşlı bireylerin nöropsikolojik değerlendirmelerinde kullanılan dijital yaklaşımların incelenmesi amaçlanmaktadır. Bu kapsamda, telenöropsikoloji, bilgisayarlı nöropsikolojik değerlendirme bataryaları, mobil teknoloji ya da web temelli değerlendirme araçları ve sanal gerçeklik, arttırılmış gerçeklik gibi yenilikçi teknolojik yöntemlere dayanan ölçümleri içeren dijital yaklaşımların eleştirel bir değerlendirmesi yapılmıştır. Sıklıkla videokonferans aracılığı ile nöropsikolojik testlerin uzaktan uygulanmasına odaklanan telenöropsikoloji çalışmaları ile ilgili sonuçlar bu yöntemin güvenilir ve geçerli olduğunu belirtmektedir. Bilgisayarlı bataryalar ve mobil teknolojiye dayanan yöntemler, klinik dışı bireysel uygulamaya olanak sağlamakta ve geniş örneklemli takip çalışmaları için altyapı hazırlamaktadır. Sanal gerçeklik gibi yeni teknolojilerin kullanıldığı değerlendirme yöntemler ise henüz emekleme aşamasında olsa da daha hassas ölçümlerin yapılması için büyük potansiyel taşımaktadır. Ulaşılabilirliğin artması ve ölçümlerin standartlaşması gibi avantajlar taşıyan dijital yaklaşımlar içinde sıklıkla kullanılan yöntemlerin büyük bir kısmının klasik kağıt-kalem testleri ve hastaların tanıları ile tutarlı olduğu gösterilmiştir. Fakat dijital yaklaşımların detaylı psikometrik analizlerinin yapılması ve iyi uygulama rehberlerinin geliştirmesi konusunda çeşitli eksiklikler bulunmaktadır. Buna ek olarak, dijital yaklaşımların uzman-hasta ilişkisinde zorluk yaratabileceği ve hastanın test sırasında gözlemlenmesi konusunda kısıtlılıklar taşıdığı belirtilmektedir. Her ne kadar dijital nöropsikoloji uygulamalarının yarattığı kısıtlılıklar mevcut olsa da, dijital yaklaşımlar hastalar, alandaki uzmanlar ve sağlık sistemi açısından önemli faydalar sağlama potansiyeline sahiptir. Bu nedenle, tüm taraflar açısından fayda sağlayacak akademik ve klinik çalışmaların yapılması önem taşımaktadır.
  • Küçük Resim
    Yayın
    Cognitive reserve and aging: impacts on theory of mind and executive functions
    (Routledge, 2025-03) Şandor, Serra; Hıdıroğlu Ongun, Ceren; Yıldırım, Elif
    Aim: This study examines the effects of cognitive reserve (CR) on Executive Functions (EF) and Theory of Mind (ToM). While CR is suggested to mitigate age-related cognitive decline, its relationship with social cognition remains limited and inconsistent in the literature. It was hypothesized that the effect of CR on ToM might be indirect, mediated by EF and working memory. Methods: 225 cognitively healthy participants were included. CR was measured with the Cognitive Reserve Index Questionnaire, EF with verbal fluency and the Stroop Test, and WM using digit span tasks. Structural Equation Modeling was used to analyze the relationships among CR, EF, WM, and SC, controlling for age and gender. Results: CR was significantly associated with both RMET and FPRT performances. Mediation analysis revealed the direct effects of CR on RMET performance, while the effects on FPRT performance were mediated by executive functions. WM had a partial mediating effect on EF and ToM, but did not directly influence FPRT. Education was most strongly associated with RMET performance, while leisure activities were linked to FPRT performance. Conclusion: These findings suggest that CR indirectly supports ToM by enhancing EF and highlight the importance of interventions aimed at strengthening executive control to support social cognition in aging.