Sağlık davranış modelleri kapsamında Covid-19: bütünleşik davranış modeli açısından fiziksel mesafe davranışı bataryasının geçerlik ve güvenirliği

dc.authorid0000-0001-7339-2832
dc.authorid0000-0002-1941-4786
dc.authorid0000-0001-8762-9263
dc.contributor.authorÜnver, Buketen_US
dc.contributor.authorTemeloğlu Şen, Esinen_US
dc.contributor.authorGücin, Nuray Öneren_US
dc.date.accessioned2026-02-24T10:37:58Z
dc.date.available2026-02-24T10:37:58Z
dc.date.issued2023-07-26
dc.departmentIşık Üniversitesi, İktisadi, İdari ve Sosyal Bilimler Fakültesi, Psikoloji Bölümüen_US
dc.departmentIşık University, Faculty of Economics, Administrative and Social Sciences, Department of Psychologyen_US
dc.description.abstractBu çalışmada, Covid-19 pandemisi döneminde toplum sağlığının korunması adına önerilen ve sağlık davranışları arasında en önde gelen fiziksel mesafelenme davranışının klinik sağlık psikolojisi modelleri perspektifinden incelenmesi hedeflenmiştir. Bu doğrultuda, fiziksel mesafe davranışını incelemek için tutum, öznel normlar, öz-yeterlik gibi çeşitli yapıları içeren kapsamlı bir sağlık davranışı modeli olan Bütünleşik Davranış Modeli'ni (BDM) uygulayarak farklı ölçeklerden oluşan Pandemi Dönemi Fiziksel Mesafelenme Bataryası (FMB) geliştirilmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Bu çalışma kapsamında, BDM’nin her bir ölçeğine ilişkin toplam 109 madde havuzu oluşturulmuş, pilot çalışmada (n=100) ilk madde analizi gerçekleştirilmiş ve gerekli düzenlemeler yapılarak batarya, esas çalışma için hazır hale getirilmiştir. Sonrasında 322 katılımcıyla (yaş: 36.48; %72 kadın) yürütülen Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) 39 maddelik nihai bir batarya ile sonuçlanmıştır. AFA’ya göre faktör yapıları oluşturulduktan bataryanın daha sonra 472 kişi (yaş: 36,99; %74,4 kadın) üzerinden Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yapılmıştır. Bulgular: AFA, FMB’nin araçsal tutum, deneysel tutum, algılanan kontrol, öz yeterlilik ve bilgi ve becerileri içeren beş yapı ve 21 madde ile sonuçlandığını ortaya koymuştur. DFA sonuçları ise araçsal tutum, deneysel tutum, algılanan kontrol ve öz-yeterlik gibi 19 maddeden oluşan dört boyutlu yapıyı doğrulamıştır. Bataryada yer alan ölçümlerin Cronbach alfa değerlerinin 0.68 ile 0.85 arasında değiştiği görülmüştür. Tartışma ve Sonuç: Sonuçlar, fiziksel mesafe davranışının BDM’nin araçsal tutum, deneysel tutum, algılanan kontrol ve öz yeterlilik yapıları aracılığıyla değerlendirildiğini ortaya koymuştur. Çalışmada geliştirilen, güvenirliği ve geçerliği kanıtlanmış bataryanın kullanılarak fiziksel mesafelenme davranışı için önleyici müdahale programları geliştirilebileceği düşünülmüştür.en_US
dc.identifier.citationÜnver, B., Şen, E. T. & Gücin, N. Ö. (2023). Sağlık davranış modelleri kapsamında Covid-19: bütünleşik davranış modeli açısından fiziksel mesafe davranışı bataryasının geçerlik ve güvenirliği. Paper presented at the X. Işık Savaşır Klinik Psikoloji Sempozyumu, 163-163.en_US
dc.identifier.endpage163
dc.identifier.isbn9786057244710
dc.identifier.startpage163
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/11729/7053
dc.identifier.urihttps://isiksavasirkps2023.deu.edu.tr/index.php/2023/07/27
dc.institutionauthorÜnver, Buketen_US
dc.institutionauthorid0000-0001-7339-2832
dc.language.isotren_US
dc.peerreviewedYesen_US
dc.publicationstatusPublisheden_US
dc.publisherTürk Psikologlar Derneğien_US
dc.relation.ispartofX. Işık Savaşır Klinik Psikoloji Sempozyumuen_US
dc.relation.publicationcategoryKonferans Öğesi - Uluslararası - Kurum Öğretim Elemanıen_US
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/closedAccessen_US
dc.subjectCovid-19 pandemisien_US
dc.subjectFiziksel mesafelenme davranışıen_US
dc.subjectBütünleşik davranış modelien_US
dc.subjectSağlık davranışlarıen_US
dc.subjectÖnleyici davranışlaren_US
dc.titleSağlık davranış modelleri kapsamında Covid-19: bütünleşik davranış modeli açısından fiziksel mesafe davranışı bataryasının geçerlik ve güvenirliğien_US
dc.typeConference Objecten_US
dspace.entity.typePublicationen_US

Dosyalar

Lisans paketi
Listeleniyor 1 - 1 / 1
Küçük Resim Yok
İsim:
license.txt
Boyut:
1.17 KB
Biçim:
Item-specific license agreed upon to submission
Açıklama: