Fiziksel mekanın dijital platformlardaki temsili:Topkapı Sarayı müzesi örneği

Günümüzde gelişen teknolojiler ve değişen bilgi çağı ile birlikte dijital platformlar sıklıkla kullanılır hale gelmiştir. Farklı arayüzlerden oluşan dijital platformlar yoluyla, mimari ve insan etkileşimi sanal olarak sağlanmaktadır. İnternet ortamında oluşturulan ve sonsuz veri hacmine sahip olan dijital platformlarla, zaman ve mekandan bağımsız bir ortamda algılama imkanı mümkün kılınmıştır. Fiziksel mekana ait veriler farklı ölçekler ve katmanlar ile birleşerek bireyin zihninde çeşitli imgeler oluşturmaktadır. İnternet üzerinden hizmet veren platformlarda imge oluşturmaya imkan veren görsel ve işitsel veriler; aynı zamanda mobil platformlara da uyum sağlayan nitelikte tasarlanmıştır. Topkapı Sarayı; Osmanlı tarihini ve kültürünü yansıtan, günümüze ulaşmış olan en önemli eserlerden biridir. 1459 yılında inşasına başlanan Topkapı Sarayı uzun yıllar boyunca yapılan eklenmesi ile genişlemeye ve büyümeye devam etmiştir. 9 Ekim 1924’ten itibaren ise müze olarak kullanılmaya başlanmıştır. Topkapı Sarayı bulunduğu lokasyon, yapısal özellikleri ve içinde barındırdığı yapı bütünlüğü ile kent tarihinin en önemli simge yapılarından biridir. Kültürel mirasın dünya ölçeğinde tanıtılmasını sağlayan müzeler, dijital platformları geniş kitlelere ulaşmak için etkin bir araç olarak kullanmaktadır. Bununla birlikte bireyler de güncel ve güvenilir bilgi edinebilmek amacıyla bu platformlardan destek almaktadır. Dijital platformlardaki verilerin (360 derece sanal turlar, gezi rotaları, yazılı bilgiler, görsel imajlar ve işitsel araçlar) kullanımıyla yapıların fiziksel durumlarının ne ölçüde algılanabileceği araştırmanın ana konusu olarak belirlenmiştir. Mimarinin görsel temsili tarihsel süreç içinde farklı aşamalardan geçmiştir. Günümüzde ise fiziksel mekanları sanal ortamlarda anlatabilmek amacıyla çeşitli temsil araçları kullanılmaktadır. Fakat dijital platformlar halen mekanı durağan bir şekilde deneyimletmekte ve gerçek ortamdaki akışkanlık hissini bireyin zihninde yeterli düzeyde oluşturamamaktadır. Mekanın tam anlamıyla deneyimlenmesi beden zaman-mekan kesişiminin sağlanması ile gerçekleşebilmektedir. Bu bağlamda Topkapı Sarayı Müzesi örneği üzerinden dijital platformlar yoluyla aktarılan yazılı, görsel ve işitsel araçlarla mekanın fiziksel niteliklerinin, hacimsel ilişkilerinin ve 3 boyutlu kütle düzeninin algılanmasının ne ölçüde mümkün olduğunun anlaşılması amaçlanmaktadır. Çalışmada literatür taraması yapılmış, dijital platformlardaki ilgili imajlar, haritalamalar, videolar, 3D turlar, sanal gezinti uygulamaları vb. dokümanlar incelenerek sınıflandırılmıştır. Topkapı Sarayı Müzesi’nin dijital platformlarda hangi araçlar kullanılarak temsil edildiği incelenmiştir. Temsil yöntemi olarak seçilen araçların, mekan algısının oluşumunda beden-mekan-zaman kesişiminin anlaşılması bakımından önem taşıdığı düşünülmektedir.

At the present time, digital platforms are becoming frequently used due to developing technologies and changing information age. Architecture and human interaction are provided virtually through digital platforms consisting of different interfaces. With digital platforms built on the Internet and having infinite data volumes, it is possible to perceive an environment independent of time and space. The characteristics of the physical space, defined in different scales and layers, create various images in the mind of the individual. Visual and audio data enabling the creation of images on web-based platforms; is also designed to adapt to the mobile platforms. Topkapi Palace is one of the most important monumental building that reflects the Ottoman history and culture. The construction of the Palace started in 1459, and continued to expand and grow with the additional structures. Since October 9, 1924, it has been used as a museum. Topkapı Palace is one of the most important landmark in the history of the city due to its location, architectural features and the structural integrity. Museums, which interpret and exhibit cultural heritage on a global scale, use digital platforms as an effective tool to reach large numbers of audiences. Therefore, individuals get support from these platforms in order to obtain current and reliable information. The study aims to understand, to which extent physical features can be perceived by the use of digital platforms such as; 360 degree virtual tours, travel routes, written information, visual images and audio tools. Visual representation of architecture has gone through different stages in the historical process. Today, various methods of representation are used to describe the physical spaces in virtual environments. However, with digital platforms, the space is still being experienced stationary and the feeling of fluidity of being in the real environment is not able to be created in the mind of the individual. The experience of the space can be realized through the intersection of body-timespace. The aim the study is to understand in what extents; the physical qualities, volumetric relations and 3D mass order of the Topkapı Palace museum, perceived by means of written, visual and audio tools which transmitted through digital platforms. In addition to the literature review, related images, mapping, videos, 3D tours, virtual navigation applications and etc. on digital platforms were examined and classified. How Topkapı Palace Museum is represented in digital platforms has been analysed. It has been considered that the selected tools are significant to understand the intersection of body-space-time in the formation of space perception.