2 sonuçlar
Arama Sonuçları
Listeleniyor 1 - 2 / 2
Yayın Kekemeliği olan ve olmayan 18-24 yaş arası bireylerin erken dönem uyumsuz şemaları ile yaşam kaliteleri arasındaki ilişkide şema başa çıkma stratejilerinin aracı rolü(Işık Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, 2025-06-25) Özkan, Nilüfer; Ünver, Buket; Işık Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Klinik Psikoloji Doktora Programı; Işık University, School of Graduate Studies, PhD (Doctorate) Program in Clinical PsychologyBu araştırmada, kekemelik tanısı olan ve olmayan 18–24 yaş arası geç ergenlik dönemindeki bireylerde, erken dönem uyumsuz şemalar ile yaşam kalitesi arasındaki ilişkide şema başa çıkma stratejilerinin aracı rolü incelenmiştir. Araştırmaya 103’ü kekemelik tanısı olan, 110’u olmayan toplam 213 kişi katılmıştır. Veriler; Kişisel Bilgi Formu, Young Şema Ölçeği Kısa Form 3 (YŞÖKF3), Şema Başa Çıkma Ölçeği, Yaşam Kalitesi Ölçeği (SF-36) ve Kısa Semptom Envanteri (KSE) ile toplanmıştır. İstatistiksel analizlerde Ki-kare testi, Bağımsız Gruplar T-Testi, Pearson Korelasyon Analizi ve SPSS Process Macro v4.2 (Model 5) kullanılmıştır. Bulgular, “zedelenmiş otonomi”, “zedelenmiş sınırlar”, “aşırı uyarılmışlık” ve “kopukluk” şema alanlarının yaşam kalitesi üzerinde anlamlı ve negatif etkileri olduğunu; teslimiyet ve kaçınma stratejilerinin bu ilişkide aracı rol oynadığını ortaya koymuştur. Aşırı telafi stratejisinin ise aracılık etkisi bulunmamıştır. Ayrıca kekemelik tanısının, yalnızca "zedelenmiş sınırlar" şema alanı ile yaşam kalitesi arasındaki ilişkide düzenleyici (moderatör) bir rol üstlendiği belirlenmiştir. Yaşam kalitesi düzeyi, demografik ve klinik değişkenler açısından da değerlendirilmiştir. Kekemelik tanısı, cinsiyet ve kronik hastalık öyküsüne göre yaşam kalitesi düzeylerinde anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Ancak psikiyatrik veya psikolojik rahatsızlık tanısı olan bireylerin yaşam kalitesi düzeylerinin, bu tanıya sahip olmayan bireylere kıyasla anlamlı düzeyde daha düşük olduğu saptanmıştır. Psikolojik destek alma durumu ise yaşam kalitesi açısından anlamlı bir fark yaratmamıştır. Ek olarak, cinsiyet ile kekemelik tanısı arasında anlamlı bir ilişki bulunmuş; erkek bireylerde kekemeliğin görülme oranının kadınlara kıyasla belirgin şekilde daha yüksek olduğu görülmüştür. Eğitim düzeyi açısından, kekemelik tanısı olan bireylerin eğitim seviyelerinin görece daha düşük olduğu belirlenmiş ve bu durum kekemeliğin akademik yaşama olası olumsuz etkilerine işaret etmektedir. Çalışma durumu ile kekemelik arasında anlamlı bir ilişki saptanmamış olsa da literatür bu ilişkinin bireysel ve çevresel faktörlere bağlı olarak değişebileceğini göstermektedir. Bu bulgular, kekemeliğin yalnızca psikolojik değil, aynı zamanda sosyal ve mesleki işlevsellik üzerinde de çok boyutlu etkiler doğurabileceğini ortaya koymaktadır. Elde edilen bulgular, kekemeliğin yüzeyde gözlemlenebilen bir konuşma bozukluğuna indirgenemeyeceğini; bireyin derin psikolojik yapısı, şemaları, bu şemalarla baş etme biçimleri ve psikiyatrik geçmişi gibi çok katmanlı içsel dinamiklerle şekillendiğini açıkça ortaya koymuştur. Özellikle teslimiyet ve kaçınma gibi başa çıkma stratejilerinin yaşam kalitesi üzerinde belirleyici bir etkiye sahip olması, psikolojik müdahalelerde yalnızca semptomlara değil; bu semptomların kökeninde yatan bilişsel ve duygusal yapıya odaklanılması gerektiğini göstermektedir. Bu doğrultuda, şema terapisi gibi yapısal yaklaşımlar, kekemelikle başa çıkan bireylerin yaşam kalitesini artırmada önemli ve dönüştürücü bir potansiyel taşımaktadır.Yayın Witnessing the end, supporting the living: A qualitative study of palliative caregiving in end-of-life patients in Türkiye(Cambridge University Press, 2026-02-11) Sert Yurdakul, Selin; Erbay Erşen, Merve; Özel, DilaraObjectives. Palliative care seeks to enhance the quality of life for individuals with serious illnesses and their families by addressing physical, emotional, and psychological needs. This phenomenological study examines the lived experiences of 8 caregivers in palliative care settings in Türkiye, focusing on the challenges they face, the coping mechanisms they employ, and their reflections on the caregiving role. Special emphasis is given to both psychological and somatic signs of stress, along with the possible advantages of body-oriented resilience techniques. Methods. Using a phenomenological qualitative design, semi-structured interviews were conducted with 8 caregivers providing care to relatives in a hospital-based palliative care unit. Data were collected between February and April 2023 and analyzed through conventional content analysis. Results. Four central themes emerged from inductive coding: harmony in healing, navigating difficulties, resilience in palliative care, and reflections on the finite. The findings reveal a dual reality: palliative caregivers derive meaning and satisfaction from compassionate connections, high-quality clinical care, and peer support, yet they also endure significant burdens, including emotional strain, physical exhaustion, disrupted daily routines, and shifting relational dynamics. Anticipatory grief and chronic stress responses were prevalent, frequently manifesting in both psychological and somatic forms (e.g., sleep disturbances, muscle tension, and autonomic arousal). Despite these challenges, palliative caregivers employed spiritual beliefs, peer interactions, and self-care routines as resilience strategies. Significance of results. The mind–body challenges identified in the study emphasize the need for interventions that focus on self-regulation and resilience, including body-oriented approaches that strengthen internal resources, regulate stress responses, and encourage adaptability. Incorporating such approaches into group-based settings may improve mutual support and enhance both individual and relational well-being. The study highlights the importance of comprehensive, caregiver-centered support systems to reduce burden and improve the overall quality of palliative care.
